‘Laat nu al je negatieve emoties los’, zegt de yogajuf. Met toenemende weerstand hoor ik om mij heen wat je allemaal los zou moeten laten, zeker nu het weer herfst is (het ultieme loslaatseizoen).

Heus, ik weet heel goed hoe desastreus het is emoties in te houden, op te kroppen of zelfs te verbannen naar je onderbewustzijn. Hoe al die weggestopte emoties je stress bezorgen, je energie opvreten, je in een depressie storten en je lontje steeds korter maken.

Maar loslaten…? Moordlustige woede loslaten? Radeloze paniek loslaten? Diep vanbinnen wist ik altijd al dat dit niet zo’n goed idee is. De gevolgen laten niet met zich spotten; gezinsdrama’s, mishandeling, zelfmoord, psychoses. Ik ben mijn ijzeren meedogenloze innerlijke lijfwacht dankbaar dat die het nooit zover heeft laten komen.

Zomaar loslaten deed ik dus niet. En toch moest ik iets met die goed opgesloten radeloze paniek die heel af en toe ineens de kop opstak en me in een staat van totale bevriezing achterliet (uiterst effectief om de paniek je relaties en leven niet te laten verwoesten).

Nu leef ik sinds een paar jaar met wisselende totemdieren, die mij bij tijd en wijlen zeer wijze lessen leren. Op dit moment is dat de Bultrugwalvis. En op een nacht nadat de paniek op een onmogelijk ogenblik z’n kop weer eens opstak, zag ik de walvis voor me die mij een heel liefdevol aanbod deed. ‘’Laat je paniek maar helemaal uitrazen in mijn enorme binnenste’’, zei ze. ”Mijn buitenkant is zo dik en zo zacht, je kunt het dus rustig helemaal vrij laten zonder het risico op beschadiging door tegen harde wanden te knallen. Ik zorg ervoor dat het deel van jou dat in paniek is hier veilig is.’’

Ik heb haar aanbod aangenomen. Ik voelde hoe de paniek rond begon te razen en daarbij een grote hitte veroorzaakte die zich door mijn hele lijf verspreidde. “Hé, deze hitte is energie”, ging er door mij heen. Toen verloor deze vrijgelaten energie beetje bij beetje de kleur van paniek en angst en voelde steeds meer aan als pure energie. Bovendien was deze energie MIJN energie. Naast energie voelde ik bovendien ook dat dit deel mijn grote sensitiviteit en liefde voor andere mensen in zich droeg.

Ja zeg, ik zou toch wel gek zijn dit allemaal zomaar los te laten, weg te laten vloeien, op te laten lossen?

En toen kwam opeens het Bijbelse verhaal van Jona en de walvis bij me op. Als Jona overboord is gegooid en in de buik van de walvis zit, spreekt hij tot de Heer:
“In mijn nood roep ik de HEER aan en hij antwoordt mij. Uit het rijk van de dood schreeuw ik om hulp – u hoort mijn stem! U slingerde mij de diepte in, naar het hart van de zee. Het water stijgt tot aan mijn lippen, muren van water storten op mij neer, zeewier om mijn hoofd verstikt mij. Ik zink tot de bodem, waar de bergen oprijzen, naar het rijk dat zijn grendels voorgoed achter mij sluit. Maar u trekt mij levend uit de dood omhoog, o HEER, mijn God!
Welja! En ik altijd maar denken dat de walvis die arme Jona als een monster opvrat. De walvis redde Jona echter toen het einde nabij leek.

Het is een bijzonder gevoel, alsof ik de ervaring van Jona zelf heb beleefd.

Een oude emotie loslaten? Nee hoor, dankzij mijn Bultrug kies ik nu liever voor vrijlaten terwijl ik het tegelijkertijd veilig en liefdevol omhul, zodat de kostbare schat die erin besloten zich aan mij openbaren kan.

Het is de 3e ochtend van de masterclass ‘trauma as a gateway to spirit’. Iets hier voelt groots, bijna ontzagwekkend. Ik vraag mij af wat het is. Het is niet de informatie, heel veel nieuws heb ik nog niet gehoord. Ik kijk om mij heen naar de 250 andere mensen in de zaal. En dan voel ik het. Het is dit samenzijn. De energie van al deze mensen synchroniseert zich naarmate we langer samen zijn, onze aandacht zich concentreert en we onze ervaringen en drijfveren in de sprekers en in elkaar herkennen. Ik zie zo’n beeld voor me van allemaal losse spreeuwen die op een bepaald moment samenkomen en zich dan als één groot superorganisme in de meest mooie en dynamische wolken bewegen. De ervaring deel te zijn van zo’n wolk is indrukwekkend en ontroerend (en daarnaast ook wel een beetje eng en verwarrend).

Later die dag wordt mijn gevoel gevat in een model. Een binnenste cirkel representeert je bewustzijn van je individuele ik. Dit IK zit vol ervaringen. Liefdevolle en pijnlijke, krachtige en angstige. Als je bewustzijn zich verruimd ervaar je het collectieve veld. Je kunt je dan ingebed voelen in alle menselijke ervaringen. Je bent samen met al die anderen die een vergelijkbare wond hebben, of diezelfde passie. Als je bewustzijn zich nog meer verruimd ervaar je het kosmische veld. Ik herinner mij ervaringen van verbondenheid met alles om mij heen, met de volstrekte logica van alle gebeurtenissen in mijn leven, van al het leven.
De boodschap voor ons als therapeuten is dat individueel opgelopen pijn kan helen door zulke ervaringen van inbedding in het collectieve en kosmische veld.

Dit is precies wat Mariken en ik beogen tijdens onze seizoenscyclus op Terschelling. Tijdens de uren alleen buiten keer je als vanzelf naar binnen, naar alles wat daar leeft. En tegelijkertijd word je opgenomen door het eiland; ingebed in het landschap, de wind, de zon, de vogels en de weidsheid van strandvlakten, de onmetelijke oceaan en indrukwekkende wolkenluchten. Gedurende de dagen synchroniseert je energie dan steeds meer met die van de natuur om je heen. Je kunt dan plotseling overvallen worden door de kracht van dit samenvallen. Ik ervaar dit als een gevoel van zachte doch grote kracht; alles is goed, ik ben goed.

Het is de zomer van 2013. Ik lig diep in de put in mijn tent op Terschelling. Iets met een vriendin. Ik voel me radeloos, vol schaamte over mezelf, ik weet het niet meer.

Plotseling stapt mijn zoon de tent in, ziet me huilen en kijkt me aan. Hij zegt niks, niet dat ik me kan herinneren tenminste, hij kijkt alleen. En dan breekt er iets open. Alle zwaarte valt in één klap weg, ik weet wie ik ben en waar het allemaal om gaat.

In zijn ogen zie ik zijn liefde. Hij houdt van mij. Of ik nou lach of huil, of ik mij nou schaam of trots rond paradeer. Onvoorwaardelijke liefde. Het is het meest waardevolle wat iemand te bieden heeft.

En het treft mij als een pijl, het breekt mijn eigen hart open. De uren, dagen, weken erna is mijn hart als een vulkaan. Die, nu eenmaal wakker, met een onbedwingbare kracht lava blijft spuwen.

Hier gaat het om. Dit is mijn diepste verlangen. Mijn onvoorwaardelijke liefde, waarmee ik geboren ben, bevrijden uit alle lagen angsten en schaamtegevoelens. Deze weer kunnen voelen als ik naar onze aarde kijk. En naar mijn medemens.

Twee en een half jaar later open ik mijn praktijk Eigen Aarde, en specialiseer ik mij op het gebied van trauma.

Dit verhaal wilde ik afgelopen week vertellen aan de groep vrouwen van het ondernemersnetwerk waar ik lid van ben. In de vorm van een pitch van 1 minuut om te laten zien wie je bent en waarom je doet wat je doet.

Helaas. Om je persoonlijke pitch te mogen doen, moest je je kwalificeren voor de 2e ronde. En in de 1e ronde werd ik overvallen door een totale black-out. ’s Nachts besloot ik dat ik dit verhaal toch wil vertellen. Het is mijn dierbaarste.

Het ontwikkelen van onze seizoenscyclus Zwerven met het Tij op Terschelling samen met mijn collega Mariken ervaar ik als meegevoerd worden door een rivier. Eerst was er alleen de bron, een idee. Door samen te praten, te ervaren, te creëren, en dan weer opnieuw te praten, te ervaren, te creëren, ontstaat een stroom , soms wild, soms rustig. Elke keer zien we weer allerlei zijriviertjes die zich bij onze stroom voegen. Steeds breder wordend voert de rivier ons door vele landschappen. We weten niet waarheen we gaan, maar we genieten met volle teugen!

Wil je een stukje meevaren? Welkom op een van onze volgende retraites.

Na onze gesprekken over zichtbaarheid, ons thema voor de zomerretraite, ontvouwde zich in mijn hoofd een beeld van ons als mens met behoeften op vele verschillende lagen. En dat er problemen kunnen ontstaan op lichamelijk en/of psychisch gebied als door nare ervaringen je bewustzijn zich op een bepaalde laag terugtrekt, je daardoor behoeften op die laag niet ervaart en dus niet kunt vervullen. Vooral wanneer je bewustzijn zich dan verplaatst naar andere lagen en je daar die onderdrukte behoeften probeert te compenseren. Dit beeld inspireerde mij om daar van alles over op te schrijven. En dat schrijven lijkt dan weer een nieuwe stroom inzichten op te wekken. Ik sta nog aan de start van dit wonderlijke proces. Maar ik wil jullie toch een voorproefje geven. Vooralsnog alleen een zeer beknopte beschrijving van de lagen en nog niet over alle vervormingen die ik voor me zie naar aanleiding van verplaatsingen van bewustzijn.

Verbinding op 9 lagen

Wat is er nodig voor een leven waarin je voldoening en zingeving ervaart? Een gevoel van verbondenheid is vaak de sleutel. Verbondenheid met jezelf, verbondenheid met de mensen om je heen en verbondenheid met je omgeving. Een van de wegen om die verbinding te ervaren is het herkennen, accepteren en manieren zoeken om behoeften te bevredigen. Dat is vaak makkelijker gezegd dan gedaan…en voor velen van ons een levenslang proces. Ik onderscheid negen lagen met op elke laag weer andere behoeften:

1. Verbinding met de aarde

Behoefte aan opname van aarde energie voor aanvulling van je eigen energie (uit voedsel en zuurstof). En behoefte aan ontlading van teveel aan eigen energie naar de aarde (ontspanning). Op deze laag gaat het over overgave aan de aarde, vertrouwen dat je op aarde vervulling kunt vinden.

2. Verbinding met het fysieke lichaam

Behoefte aan adem, water, voedsel, warmte, uitscheiding, rust/slaap, persoonlijke hygiëne, beweging, seksuele activiteit en veiligheid om het overleven van je fysieke lichaam en van de menselijke soort veilig te stellen. Op deze laag gaat het over het kunnen voelen van fysieke sensaties die aangeven welke behoefte er op dat moment speelt. En over het zorgdragen van de bevrediging daarvan zodat je prettig en gezond in je vel zit.

3. Verbinding met andere mensen

Behoefte aan hechting aan andere mensen. De mens is een groepsdier, die voor zijn overleven op langere termijn afhankelijk is van samenwerking. Op deze laag gaat het over het ervaren van gewaardeerd en erkend worden, ergens bij horen, gerust gesteld worden door anderen en fysieke aanraking. Het gevoel van liefde die je op deze laag voor andere mensen ervaart is een voorwaardelijke vorm van liefde. Je ervaart een gevoel van liefde zolang het contact met de ander prettig is. Als de ander je pijn doet, afwijst of verlaat slaat dit om in woede, haat of wanhoop.

4. Verbinding met eigen kracht

Behoefte aan eigen ruimte en behoefte aan het bereiken van zelf gestelde doelen. Hiervoor maak je gebruik van de energie van gezonde agressie om eigen grenzen te bewaken, grenzen van anderen te respecteren (d.m.v. van zelfcontrole) en om te kunnen focussen en doorzetten. Op deze laag gaat het om een innerlijke gevoel van autoriteit en kracht.

5. Verbinding met het hart

Behoefte aan liefhebben. Liefde voor jezelf, voor anderen en voor de wereld om je heen. Onafhankelijk van het gedrag wat jijzelf of de ander vertoont en onafhankelijk van de narigheid die er op aarde natuurlijk ook is. Op deze laag gaat het over het vermogen onvoorwaardelijke liefde te ervaren.

6. Verbinding met passie en uniciteit

Behoefte iets te betekenen voor anderen of de aarde. Ieder mens is uniek, heeft unieke kwaliteiten, talenten, verlangens en passies. En ieder mens heeft iets unieks te bieden op deze aarde. Op deze laag gaat het om zelfexpressie en zelfrealisatie.

7. Verbinding met de omgeving

Behoefte aan verbinding met alle aardse dingen om je heen: met plekken, spullen, natuur en gemeenschappen. Via je vijf zintuigen, en misschien zelfs via meer kanalen, krijg je informatie binnen over alles wat er om je heen gebeurt. Van sommige prikkels word je je bewust, maar op onbewust niveau komt er nog veel meer informatie binnen. Dat vertaalt zich soms in (voor)gevoelens of iets zomaar weten over iemand, een voorwerp of een plek. Op deze laag gaat het over de inbedding van jezelf als individu in de veel bredere samenhang van alles wat je omringt.

8. Verbinding met het hogere zelf

Behoefte aan thuiskomen bij jezelf en zingeving. Soms weet je ineens wat je te doen staat. Je kunt dan vervuld raken met een gevoel van bijna onmenselijke moed en kracht, een gevoel van lichtheid en helderheid, een gevoel van bruisende levendigheid. Of er valt je een inzicht in waardoor er een last van je schouders valt, een probleem waar je al zolang mee worstelde in één klap verdwijnt. Op deze laag gaat het over de realisatie dat ‘je heel bent’ en ’dat alles wat je moet zijn of weten hier is, in jou’.

9. Verbinding met het Goddelijke

Behoefte aan transcendentie (opgaan in het geheel). Behoefte aan opname van universele energie en het delen van je unieke energie met het universum. In verbinding met deze laag kun je ervaren dat alles voortkomt uit eenzelfde soort energie, iets wat aanvoelt als onmetelijke liefde. Je ervaart ook een totale logica tussen alles wat er is en wat er gebeurt, een sublieme samenhang. Op deze laag gaat het over overgave aan je leven en alles wat er op je pad verschijnt, vertrouwen dat je ingebed bent in het grotere geheel, dat je gesteund en geliefd wordt.

Ik ben lid van een vereniging voor Innerlijk Sjamanisme. Laatst sloot een lid van onze groep zich weer aan nadat ze 1,5 jaar eerder de groep verlaten had. Voor zover ik weet is er nog nooit een lid door de groep weggestuurd. En leden die uit zichzelf de groep verlaten mogen altijd weer terug komen. Ik realiseerde mij hoe ongelofelijk waardevol en bijzonder dit voor mij is.

Veiligheid is een van mijn belangrijkste levensthema’s. Ik heb in de loop van mijn leven verschillende vormen van verlating ervaren. Het gevoel van verlaten worden is afschuwelijk. Het voert uiteindelijk terug op doodsangst, omdat je voor je overleving afhankelijk bent van andere mensen. Niet alleen voor eten, onderdak en bescherming. Maar ook voor sociaal contact, ook dat is een eerste levensbehoefte. Denk maar aan die Roemeense weeskinderen die doodgingen omdat ze geen aandacht kregen, naast de momenten dat ze (voldoende!) gevoed en gekleed werden.

Mijn ervaringen van verlating hebben ertoe geleid dat ik steeds teruggeworpen werd op mijzelf. Steeds had ik de keus. Trek ik de conclusie dat ik een waardeloos mens ben die niemand de moeite waard vindt? En zorg ik dan maar dat ik me zoveel mogelijk voeg naar de wensen en verwachtingen van anderen en mezelf zoveel mogelijk wegcijfer zodat de kans dat ik weggestuurd wordt zo klein mogelijk is? Of zie ik in dat het een daad van machteloosheid is van degene die mij verlaat? En verzamel ik nieuwe moed om mijzelf te laten zien in het vertrouwen dat er weer mensen zullen zijn die hun hart voor mij kunnen openen?

Dit laatste durf ik pas meer en meer uit te proberen na verschillende momenten dat ik mijn eigen waarde, kracht en vooral enorme liefde heb gevoeld. Dat ik daarmee in contact ben gekomen is het grootste wonder en de grootste gift van mijn leven. De paradox is dat ik ermee in contact ben gekomen mede dankzij de ervaringen van verlating. En natuurlijk dankzij een soort verbetenheid in mijzelf om het niet op te geven en te blijven zoeken naar wegen om uit dat gevoel van vreselijke eenzaamheid te komen (die verbetenheid schijn ik van mijn oma geërfd te hebben, dankje lieve Oma!).

Naast dat ik weet hoe het voelt om verlaten te worden, weet ik ook hoe het voelt om zelf mensen te verlaten. Iemand verlaten kan fysiek (ik maak het uit en wil je nooit meer zien!) of meer energetisch (iemand uit de weg gaan, niet meer aankijken, negeren, erover roddelen). Dat gebeurt op het moment dat iemand waar ik van hou dingen doet die ik niet kan verdragen, en ik geen mogelijkheden meer zie om dat gedrag te begrenzen. Mijn hart voor iemand sluiten is voor mij dus een daad van machteloosheid. En ook dat voelt vreselijk.

Vanuit mijn ervaringen met deze twee kanten van verlating groeit een grote passie om steeds trouwer te worden aan mijzelf. Door niet meer te verbergen wat ik voel, door steeds beter te leren voelen wanneer mijn hart zich voor iemand sluit en mijn kracht te leren gebruiken om manieren te vinden mijn grenzen niet te laten overschrijden. Soms is het daarvoor nodig een schijnbaar harde maatregel te nemen door bijvoorbeeld iemand te zeggen nu geen tijd of ruimte voor hem/haar te hebben of zelfs om iemand te beletten iets te doen (in het geval iemand zichzelf of iemand anders dreigt te beschadigen bijvoorbeeld).

Pas als je in staat bent dit te doen en je hart dus open kan houden voor iemand, ondanks het gedrag wat iemand vertoont, pas dan kun je spreken van onvoorwaardelijke liefde. Iets wat vele mensen het hoogste goed vinden.

Maar iedereen weet denk ik ook wel hoe moeilijk dit te verwezenlijken is. En nu komt de potentiële waarde van een groep! Stel je voor dat elk groepslid onvoorwaardelijke liefde nastreeft, hulp durft te vragen wanneer het niet lukt je hart voor iemand (weer) te openen en erop vertrouwt dat andere groepsleden hun hart wel open hebben voor iemand op het moment dat jij dat niet kunt. Dan ontstaat er een zo veilig mogelijke ruimte om ieder groepslid optimaal de gelegenheid te bieden te experimenteren zichzelf meer en meer te laten zien. Hoe groter en diverser de groep, hoe kleiner de kans dat er op een bepaald moment niemand is die haar/zijn hart voor je open kan houden. En het is mijn ervaring dat af en toe één enkel mens die je even helemaal kan accepteren hoe je bent genoeg is. Genoeg om in contact te komen met je eigen waarde, kracht en liefde. En daarmee met de mogelijkheid onvoorwaardelijke liefde te ervaren.

Onze groep voor innerlijk sjamanisme is voor mij zo’n groep. En ik realiseer mij wat bijzonder dat is.

De meeste mensen kennen de vecht- en vluchtimpuls als instinctieve reactie op gevaar. Ook de bevriezingsreactie is vrij algemeen bekend als strategie in het geval je inschat dat het gevaar sterker en sneller is dan jijzelf. Maar wat als je als baby, zonder de spierkracht om te kunnen slaan, rennen of verstijven, ervaart dat je in levensgevaar verkeert?

Ons lichaam is zo geniaal ontworpen dat het de meest onwaarschijnlijke situaties weet te overleven. Zelfs als ogenschijnlijk weerloos baby’tje. De meest gebruikte en effectiefste overlevingsstrategie van een baby is de zogenaamde hulproep. Een baby in nood huilt en jammert op zo’n doordringende manier dat je wel van staal moet zijn om er niet op te reageren. Na enige weken zijn de spieren en coördinatie van de armen zover ontwikkelt dat de baby zich naast huilen ook fysiek kan vastklampen aan zijn of haar verzorger. Deze vierde overlevingsstrategie blijft trouwens ook bij volwassenen in nood intact, door redding te zoeken bij andere mensen in de vorm van roepen, schreeuwen, huilen of vastklampen.

Maar wat doe je als baby als je verzorgers het grootste deel van de tijd niet, of zelfs agressief, reageren op je gehuil en je vastklampen? Wat voor opties heb je nog als je voornaamste strategie alleen maar averechts werkt? In dat geval trekt de natuur zijn laatste troefkaart. De schijndood strategie. Alle spieren verslappen, je hartslag en ademritme gaan omlaag en je voelt amper meer iets. Dit is de manier om fysieke prikkels als honger, kou en pijn, en emotionele gewaarwordingen als angst, woede, afkeer en verdriet zoveel mogelijk te verdoven. Met deze strategie worden de hulproep impulsen effectief onderdrukt. In de meeste gevallen is deze strategie succesvol. Je verzorgers hebben net voldoende energie,  tijd of plichtsgevoel om je de hoeveelheid verzorging te bieden die je in leven houdt.

En dan? Hoe gaat het verhaal verder van een baby die heeft ervaren dat deze strategie zijn leven garandeert?

De biologie van ons lichaam is gericht op overleven. En het lichaam kent alleen de eigen opgedane ervaringen en de eigen strategieën die succesvol zijn geweest. Het meest veilig is ervan uitgaan dat het verleden een goede voorspeller is van de toekomst. In het verdere leven van deze baby wordt dus instinctief de schijndood strategie het snelst wakker geroepen als er een gevoel van dreiging opkomt.

En als die toekomst toch ineens anders blijkt te zijn? Als je inmiddels een volwassen en sterk lichaam hebt, een inkomen, een huis en ook nog eens een lieve partner en fijne vrienden? Dan komt het gevaar niet meer van buiten, maar van binnenuit. Je zenuwstelsel, organen en bepaalde spieren hadden zich tot het uiterste aangespannen zodat er zo min mogelijk prikkels van fysieke- en emotionele behoeften doordringen tot je bewustzijn. Je lichaam bevindt zich zo in een constante staat van paraatheid en stress.

Maar nu het in de buitenwereld veilig is, begint je systeem iets te ontspannen. En…wat in het vat zit verzuurt niet. Dan komen de impulsen vanuit de hulproep-strategie, die al die tijd verdrongen waren, alsnog tot leven. Het is alsof de duivel uit zijn doosje springt. Sterke impulsen in de vorm van je letterlijk of figuurlijk aan lieve veilige mensen willen vastklampen komen op. Alsof je leven ervan afhangt. Dat is inmiddels natuurlijk niet meer het geval, maar dat weet je lichaam nog niet!

En zo begint dan de lange weg om je lichaam te overtuigen dat het gevaar daadwerkelijk voorbij is. Daar is voor nodig dat je positieve ervaringen creëert. Dat doe  je door niet toe te geven aan de vastklamp impulsen. En dan te merken dat je niet doodgaat en dat die lieve mensen om je heen er de volgende keer weer zijn en nog steeds van je houden. Daarnaast is het essentieel dat je de opgeslagen spanning in je zenuw- en orgaanstelsel leert ontladen. Dat kan door steeds sensitiever te worden voor je lichaam-sensaties en impulsen. Als je je aandacht bij deze sensaties en impulsen houdt, je daarin ontspant en de dynamiek ervan kunt toelaten, geef je de natuurlijke stroom van je lichaam richting heling de kans zich te voltrekken. De dynamiek kan de vorm aannemen van warmte- en koude stromen, prikkelingen, trillen, schokken en andere spontane bewegingen.

Het vergt heel lang oefenen. Maar als het je lukt, heb je voor jezelf een andere werkelijkheid gecreëerd. Van een leven in bijna onhoudbare eenzaamheid naar een leven in verbinding met jezelf, met mensen om je heen en met de fascinerende wereld die je omringt.

Verlang je ook naar een leven met meer verbinding met jezelf, met mensen en met de wereld om je heen, en zou je daar een poosje begeleiding bij willen? Van harte welkom bij een van onze retraites of om een afspraak te maken bij Praktijk Eigen Aarde.

Het is al 15 jaar geleden, maar ik roep de ervaring nog vaak terug. Op een bovenkamertje in Amsterdam-Zuid krijg ik ineens het beeld van mezelf als zijnde de holte van een grot. Ik ben die holte; heel groot, leeg, donker en intens rustig. Heel liefdevol ook. Voor me een heel kleine lichte ingang. Daardoor komen af en toe mensen binnen. En die gaan een tijdje in mij zitten. En dat is mijn volledige functie en taak. Meer dan die holte te zijn waar af en toe iemand in komt zitten, is er niet. Oh, wat is dit heerlijk. Alle spanning die er normaal in mijn lichaam is, is weg. Er is alleen maar rust en liefde en een enorme voldoening.

Even voor de duidelijkheid. Dit is geen bekende staat van zijn voor mij. Ik wist helemaal niet wat men bedoelde met: ‘je moet stoppen met Doen en gewoon Zijn’. Wat ik dan meestal maar deed, was zitten wachten en gaan bedenken wat ik dan straks weer zou gaan doen. Ik ben best goed in doen namelijk. Ik heb geen gebrek aan energie, daadkracht en doorzettingsvermogen.

Een aantal maanden geleden beginnen we aan het programma voor onze seizoenscyclus Zwerven met het Tij. Ik lees ter voorbereiding een boek over de seizoenen waarin de termen Yin en Yang gebruikt worden om het karakter van de processen in de natuur (cycli van afname en toename van daglicht en leven en dood) mee te beschrijven. Uiteraard heb ik eerder over deze termen gehoord, maar ik vond het altijd maar vaag.

Pas nu dringt de betekenis van Yin echt tot me door. Dat is precies mijn grot-zijn-ervaring van 15 jaar geleden! En Yang? Ja, dat ben ik in mijn ‘gewone’ doen.

Het mooiste inzicht vind ik te zien dat je Yin en Yang in de natuur steeds naast elkaar ziet. Op de kortste dag op 21 december is Yin op z’n grootst. Waarna Yang elke dag weer in aandeel groeit, tot deze op de langste dag op 21 juni op z’n grootst is. Op 21 maart en 21 september zijn de twee soorten krachten ongeveer even groot. In de natuur zijn ze gelijkwaardig aan elkaar èn afhankelijk van elkaar. In ons natuurlijk ook, maar dat dat had ik in mezelf nooit op die manier beleefd.

Ik raakte altijd in paniek als er een bepaalde fase voorbij was en ik nog niet wist wat er daarna zou komen. Nu zie ik dat ik gewoon bang was voor de Yin fase. De fase van afscheid, loslaten, uitrusten. Van weten naar niet weten. Van doen naar niet doen. Leeg durven zijn, ontvankelijk, en gewoon wachten tot er zich een nieuw vonkje van inspiratie, verlangen, leven voordoet. Dat is de natuur, dat is hoe de cycli van het leven zich bewegen. Maar niet voor mij! Ik probeerde de Yin fase zo snel mogelijk door te racen door als een gek plannen te maken en deze met mijn goed ontwikkelde wilskracht zo snel mogelijk door te voeren.

Nu heb ik door wat een frustratie en energie het scheelt om in deze processen de natuur te volgen, de natuur die je zelf natuurlijk ook bent. En je te laten voeden en inspireren door alle andere natuur om je heen.

Op 8 maart gaan we met onze eerste groep naar Terschelling. De lente in de natuur is begonnen (kijk maar, de krokusjes komen al boven de grond, die trekken zich niks aan van een aangekondigde schaatsweek). We gaan kijken wat er gebeurt als je je overgeeft aan de leegte en ruimte in jezelf. En gewoon afwacht welke zaadjes daar ergens in je verborgen liggen en zin hebben te ontkiemen.

Zin om mee te gaan? Mail ons!

Waarom trek je nou niet eens wat leuks aan? Dat zeiden mijn vriendinnen vaak. Soms kreeg ik dan de geest en kocht iets wat strak zat of een opvallende kleur had. Maar al snel voegde het niet meer en liet ik het weer in de kast hangen voor ooit…op een feestje. Want hoe moet je kijken of bewegen als wildvreemden op straat naar je kijken?

Ik realiseer mij nu pas echt dat mijzelf onzichtbaar maken mijn oudste en meest ontwikkelde strategie was. Ik was mij er vaak niet eens van bewust dat mensen mij zouden kunnen opmerken. In de tram zat ik dan een heel mooi iemand te bewonderen en dan stootte mijn vriendin mij aan dat ik moest stoppen met staren. Dan dacht ik: “hè, dat merkt iemand toch niet?”. Of ik was verbijsterd als iemand aangaf dat ik hem gekwetst had door niet genoeg aandacht voor hem of haar te hebben. Ik kon niet geloven dat mijn aanwezigheid iets was waar mensen veel waarde aan hechten. Mensen niet tot last zijn, daar was ik mee bezig!

Je zou het zo kunnen zeggen dat al mijn antennes naar buiten toe gericht stonden. Het deel wat de signalen binnen in mij zou moeten opvangen had ik vrij effectief verdoofd. Ik kon en kan zeer goed aanvoelen wat mensen wel en niet willen, wat ze nodig hebben en wat ze ergens van vinden. Ik stond als puber daarentegen vaak trappelend voor de voordeur met het dubbele slot te worstelen omdat ik pas merkte dat ik moest plassen als het eigenlijk al te laat was. Als mensen vroegen waar ik zin in had of wat ik mooi vond??….geen idee. En ik heb twee jaar geleden pas ontdekt dat je ook overdag op de bank kan gaan liggen. En dat als je je daarna weer beter voelt het dus betekent dat je moe was en niet dat je incompetent of overgevoelig bent.

Deze onzichtbaarheidsstrategie is natuurlijk erg slim als je klein, zwak en afhankelijk bent. Denk maar aan muizen of regenwormen. Je zal maar opgemerkt worden door een kat of hongerige meeuw. Ook als je afhankelijk bent van de sympathie van de baas van de enige fabriek in de stad waar werk te vinden is, of je woont samen met iemand die je regelmatig in elkaar mept, is het nog zo’n gekke strategie niet. Maar als volwassen vrouw in Nederland zijn er toch erg veel situaties waarin je leven niet meteen bedreigd wordt als je eens opvalt of iemand tegen het zere been stoot.

Mijn interne antennes worden gelukkig steeds gevoeliger. Het is een kwestie van durven en een kwestie van consequent blijven oefenen. Ik moest durven geloven dat ik niet door iedereen op de wereld verlaten zou worden als ik mijn behoeften en verlangens zou laten zien of eens nee zou zeggen. En ik moest het risico nemen om uit te proberen of ik niet dood zou gaan of gek worden als ik heftige emoties langzaam steeds meer ruimte zou geven. Ze durven voelen, desnoods in de armen van geliefden. En daarnaast oneindig lang oefenen om mijn aandacht te richten op fysieke sensaties (spanning, tintelingen, warmte, honger, druk, enz) en op interne emoties. Soms kan dat voor 100% (de bank is mijn nieuwe vriend), soms voor 80% (op de fiets), soms voor 50% (in een gesprek) en maar heel af en toe kan het even helemaal niet (in de auto bij een plotseling overstekende eend).

Hoe meer ik mij bewust word van wat ik voel, hoe meer ik mensen laat weten wat ik wil en wat ik niet wil, hoe sterker ik mij voel. Ik voel mij echt. En het geeft zo’n kracht om echt te zijn, dat ik daarmee de pijn of schrik over afkeuring of onbegrip van anderen eigenlijk vrij makkelijk aan blijk te kunnen. Trouw zijn aan mezelf geeft een ongelofelijk gevoel van voldoening, rust en verbinding. En het verassende is, dat ik ineens in contact kom met een heel ander slag mensen. Mensen die ook geen blad voor de mond nemen, die confrontaties niet uit de weg gaan en die bovendien openstaan voor kritiek en zelfreflectie. Wat een vrijheid!

En dan word het ineens leuk om in rode kleren de wereld in te gaan!

Het was een bijzonder jaar. Een jaar van zinken in heel oude opgeslagen emoties en patronen. En een jaar van ontroering en dankbaarheid voor de vervulling van lang gekoesterde verlangens. Verlangens naar het vermogen mij diep te verbinden met mijzelf, met anderen en met alles om mij heen. En het vermogen vormen te creëren waarin ik anderen uitnodig deze vermogens ook te ontdekken en aan te spreken.

Als symbool voor de innerlijke transformatie die ik ervaar, wijd ik dit keer eens weinig woorden aan dit proces. In plaats daarvan uitnodig ik je uit de vrucht van creatie te bekijken.

En wie weet zet je de stap van bekijken naar proeven…

www.zwervenmethettij.nl

Zwerven met het Tij, een cyclus door de seizoenen op Terschelling

Een co-creatie van Mariken van de Bovenkamp en Lianne van Rijssel.

Ik wens je hele warme, zachte kerstdagen en een voedend nieuwjaar!

We hebben een bijeenkomst met iedereen die de kleur rood heeft binnen onze vereniging voor innerlijk sjamanisme. Rood verwijst naar het 1e chakra. We zijn benieuwd wat rood voor ieder van ons betekent, welke eigen thema’s, kwaliteiten en valkuilen we aan deze kleur verbinden.
Bestaansrecht is het meest basale gemeenschappelijke thema. Voor geen van ons was dit een vanzelfsprekendheid. Het is ontroerend ieders levensverhaal te horen, waarbij een strijd bij de geboorte of in de eerste levensmaanden een frappante overeenkomst blijkt.

Een lang hardnekkige overtuiging die we bij elkaar herkende was: ik mag niet voor mezelf leven, maar heb alleen recht van bestaan als ik dienstbaar ben voor anderen. En daarbij het idee toch uiteindelijk door iedereen in de steek gelaten te zullen worden. Het gevolg van deze overtuigingen was één of andere vorm van dissociatie. Bij de een kwam dit tot uiting door heel veel lezen of dagdromen, bij een ander door zich alleen bezig te houden met anderen en bij een derde door non-stop gestrest door het leven te gaan. We herkenden ook de recalcitrantie tegenover autoriteiten. Niemand hoeft ons te vertellen hoe iets zit of wat we moeten doen, want we hebben alles zelf moeten uitzoeken en daar willen we nu wel eens erkenning voor! Daar blijkt een pijnlijk wantrouwen naar de medemens uit.

Prachtig was het om daarna iedereen te horen vertellen hoe hij of zij met deze verwondingen is omgegaan en ervan geleerd heeft. Belangrijk is het leren in je eigen lichaam aanwezig te zijn. Door beweging, mindfullness technieken, dieper ademen, leren ontspannen en bewustwording van fysieke sensaties van emoties en primaire behoeften. Vervolgens om grenzen te leren voelen en bewaken. Waar begint en eindigt mijn eigen ruimte? Hoe laat ik mijzelf zien aan anderen en zorg ik ervoor dat anderen rekening houden met mijn behoeften en verlangens? In deze leerprocessen groeit dan langzaam het vertrouwen in jezelf en daarmee ook het vertrouwen dat je vervelende mensen van je af weet te houden en leuke mensen weet aan te trekken.

Tenslotte genoten we van onze kwaliteiten. We pakken dingen zeer grondig aan, willen tot de essentie doordringen en geven niet snel op. We zijn daadkrachtig en vol passie, nuchter, aards en no-nonsens. En ook intuïtief, betrokken en kunnen ons heel makkelijk op anderen afstemmen. En bovenal, we beschikken over een oersterke overlevingsdrang!

Tijdens de ochtend is er een gevoel van gezien worden. Dat ontroert ons diep, want dat is wat we als kind zo gemist hebben. Hieruit ontstaat een ervaring van onderlinge verbondenheid. En op weg naar huis breidt dat zich bij mij uit tot een gevoel van diepe verbonden met alles en iedereen om mij heen.